An toàn phòng chống cháy nổ cho sản xuất
- Thứ sáu - 24/03/2017 16:52
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cháy và nổ,.. gây thiệt hại về người và của, tài sản của nhà nước, doanh nghiệp và tư nhân. ảnh hưởng đến an ninh trật tự và an toàn xã hội. Cháy là quá trình phản ứng hóa học tạo ra khói, bụi, nhiệt và ánh sáng. Quá trình này gọi là quá trình phát hỏa. Bản chất của quá trình nổ là sự gia tăng áp xuất độ ngột ở một không gian hạn chế.
Cháy và nổ,.. gây thiệt hại về người và của, tài sản của nhà nước, doanh nghiệp và tư nhân. ảnh hưởng đến an ninh trật tự và an toàn xã hội. Vì vậy cần phải có biện pháp phòng chống cháy, nổ một cách hữu hiệu.
An toàn cháy nổ và phòng ngừa
An toàn và công tác phòng chống cháy nổ là đề tài rất quan trọng trong tất cả các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh hay dân dụng, dù có nhiều ý kiến nhưng vẫn luôn nóng trên các lĩnh vực họat động. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi muốn giới thiệu đến cho các bạn một số kiến thức về cháy nổ, chữa cháy cũng như công tác phòng ngừa, hãy cùng Hoa sen vàng tìm hiểu các kiến thức cơ bản và thành điều lệ cho các hoạt động.
Cháy là gì?
Cháy là quá trình phản ứng hóa học tạo ra khói, bụi, nhiệt và ánh sáng. Quá trình này gọi là quá trình phát hỏa. Và tất nhiên khi cháy chúng ta dễ dàng nhìn thấy ngọn lửa của đám cháy tạo ra, với khói tỏa nhiệt.
Cháy xuất phát từ đâu?
Cháy gây ra bởi quá trình phản ứng tiếp xúc giữa 3 yếu tố:
-1- Nhiệt
-2- Nhiên liệu
-3- Oxy
Nhiệt : Nhiệt được tạo ra bởi rất nhiều nguồn như điện, tia lửa, ma sát..vv
Nhiên liệu: Bất kỳ cái gì có thể cháy được đề là nhiên liệu của quá trình cháy. Ví dụ như những cái mà chúng ta thấy hàng ngày như giấy, gỗ, xăng, dầu, vải, vvv. Nhiên liệu cháy có thể tồn tại ở thể rắn, lỏng hoặc khí (gas).
Oxy: Oxy luôn có sẵn trong không khí mà chúng ta hít thở hàng ngày. trong quá trình cháy thì Oxy quanh đám cháy sẽ tham gia phản ứng cháy. Có càng nhiều Oxy tham gia thì đám cháy càng trở lên mạnh hơn và hung hãn hơn..
Cái gì có thể tạo lên một đám cháy?
Như đã nói ở trên, cháy được tạo ra bởi ba yếu tố cần thiết (Nhiệt, Nhiên liệu và Oxy). Tuy nhiên chúng ta hãy nghĩ xem những yếu tố kia đến từ đâu nhé
- Cháy do nhiệt độ cao đủ sức đốt cháy một số chất như que diêm, dăm bào, gỗ (750800), khi hàn hơi, hàn điện, ...
Đám cháy được lan rộng ra như thế nào?
Khi đám cháy được phát ra tại một điểm nào đó, chúng sẽ nhanh chóng gia tăng nhiệt độ tại điểm đó đồng thờ nhiệt lượng sẽ lan truyền rất nhanh ra xung quanh đám cháy. Nhiệt lượng sẽ làm gia tăng nhiệt độ của các nguồn nhiên liệu quanh đó. Do nguồn Oxy luôn có sẵn trong không khí nên phản ứng cháy rất dễ dàng lan rộng ra. Hay nói một cách khác là đám cháy sẽ nhanh chóng lan rộng ra xung quanh. Nhiệt lượng càng cao (độ lớn của đám cháy), Nguồn Ôxy càng nhiều (tác động của gió) và nguồn nhiên liệu càng lớn thì đám cháy càng dữ dội.
Thế nào là quá trình nổ
Bản chất của quá trình nổ là sự gia tăng áp xuất độ ngột ở một không gian hạn chế. Đôi khi xảy ra nổ ở một vài đám cháy đó là do nguồn nhiên liệu cháy dồi dào. Đám cháy phát triển rất nhanh trong một khoảng thời gian cực ngắn. lúc này nhiệt độ tại tâm đám cháy tăng lên một cách nhanh chóng làm tăng áp xuất của điểm cháy lên - quá trình nổ xảy ra ngay lúc đó.
Làm thế nào để ngăn ngừa cháy nổ xảy ra?
Như chúng ta đã nói ở trên, muốn xẩy ra cháy thì phải hội đủ ba yếu tố (Nhiệt, nhiên liệu và Oxy). Việc ngăn ngừa cháy nổ được tiến hành đơn giản nhất là cách ly một trong ba yếu tố trên.
Do ôxy luôn tồn tại trong không khí, mà không khí thì có mặt khắp mọi nơi nên chúng ta hãy tập trung vào việc làm hạ nhiệt độ của môi trường và cách ly nguồn nhiên liệu.
- Không để ngọn lửa tiếp xúc với các nguồn nhiên liệu: Không hút thuốc, đốt nóng, hay hàn cắt nơi có có các chất dễ cháy.
- Luôn kiểm tra các chi tiết chuyển động của thiết bị, máy móc đề phòng sự gia nhiệt do ma sát tạo ra
- Không sử dụng quá tải cho các loại dây dẫn điện
- Trang bị các thiết bị bảo vệ quá tải cho nguồn điện
- Kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị điện thường xuyên
- Trang bị hệ thống chống sét.
- Sử dụng những vật liệu an toàn không gây lên tia lửa điện hoặc nhiệt
- Các kho chứa hàng, hóa chất luôn thông thoáng
- Thùng hàng, hoặc bồn chứa hóa chất phải được đậy nắp kỹ và kiểm tra thường xuyên
- Không để các chất có phản ứng trực tiếp gần nhau
- vv..
Làm thế nào để dập tắt đám cháy?
- Trước tiên Hoa sen vàng khuyên bạn không lên quá mạo hiểm với những đám cháy lớn hoặc đám cháy đang lan nhanh ra khu vực nguy hiểm (chất gây nổ vv). Hãy bảo vệ tính mạng của chính chúng ta trước khi nghĩ về đám cháy.
- Muốn dập tắt được đám cháy thì chúng ta một lần nữa phải làm giảm hoặc cách ly một trong ba yếu tố gây nên quá trình cháy (Nhiệt, Nhiên liệu và Ôxy)
- Thông thường các dụng cụ và vật liệu như cát, bột đá..nước, chăn mền ướt vv luôn được mọi người sử dụng vì chúng có sẵn hoặc dễ kiếm. Tuy nhiên với khoa học hiện đại ngày nay thì các bình chữa cháy, hoặc hệ thống chữa cháy được phát minh và đưa vào sử dụng rộng rãi trong cuộc sống. Những chất dùng cho việc chữa cháy thường là:
-1- CO2
-2- NaHCO3
-3- H2CO3
-4- Khí Helon
(khí này tác dụng rất tích cực trong việc dập cháy nhờ đặc tính phản ứng phân hạch nhằm khử hết Oxy trong không khí. Tuy nhiên hiện nay người ta đã cấm sử dụng ở nhiều nơi do chúng ảnh hưởng lớn tới tầng Ozôn của trái đất)
- Tùy vào đặc tính của từng đám cháy do nguồn nhiên liệu tham gia khác nhau mà người ta sử dụng các loại hóa chất hoặc phương tiện chữa cháy khác nhau. Chúng ta không thể dùng nước để ngăn cản đám cháy sinh ra từ nguồn điện hoặc dùng bột với các đám cháy gây ra bởi các loại hóa chất, hoặc xăng dầu.
# Và câu cuối cùng Hoa sen vàng muốn truyền đạt đến các quý khách là, Phòng chống vẫn là công tác tích cực và quan trọng nhất. Đừng cố mong chờ vào việc cứu chữa khi hiểm họa đã hình thành.
-- xem thêm: Giải pháp cân điện tử chống cháy nổ
Pháp lệnh phòng cháy chữa cháy 4.10-1961 đã quy định rõ: “Việc phòng cháy và chữa cháy là nghĩa vụ của mỗi công dân” và “ trong các cơ quan xí nghiệp, kho tàng, công trường, nông trường, việc PCCC là nghĩa vụ của toàn thể cán bộ viên chức và trước hết là trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị ấy”.
Ngày 31/5/1991 Chủ tịch HĐBT (nay là Thủ tướng chính phủ) đã ra chỉ thị về tăng cường công tác PCCC. Điều 192, 194 của Bộ luật hình sự nước CHXHCNVN quy định trách nhiệm hình sự đối với mọi hành vi vi phạm chế độ, quy định về PCCC.
An toàn cháy nổ và phòng ngừa
An toàn và công tác phòng chống cháy nổ là đề tài rất quan trọng trong tất cả các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh hay dân dụng, dù có nhiều ý kiến nhưng vẫn luôn nóng trên các lĩnh vực họat động. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi muốn giới thiệu đến cho các bạn một số kiến thức về cháy nổ, chữa cháy cũng như công tác phòng ngừa, hãy cùng Hoa sen vàng tìm hiểu các kiến thức cơ bản và thành điều lệ cho các hoạt động.
Cháy là gì?
Cháy là quá trình phản ứng hóa học tạo ra khói, bụi, nhiệt và ánh sáng. Quá trình này gọi là quá trình phát hỏa. Và tất nhiên khi cháy chúng ta dễ dàng nhìn thấy ngọn lửa của đám cháy tạo ra, với khói tỏa nhiệt.
Cháy xuất phát từ đâu?
Cháy gây ra bởi quá trình phản ứng tiếp xúc giữa 3 yếu tố:
-1- Nhiệt
-2- Nhiên liệu
-3- Oxy
Nhiệt : Nhiệt được tạo ra bởi rất nhiều nguồn như điện, tia lửa, ma sát..vv
Nhiên liệu: Bất kỳ cái gì có thể cháy được đề là nhiên liệu của quá trình cháy. Ví dụ như những cái mà chúng ta thấy hàng ngày như giấy, gỗ, xăng, dầu, vải, vvv. Nhiên liệu cháy có thể tồn tại ở thể rắn, lỏng hoặc khí (gas).
Oxy: Oxy luôn có sẵn trong không khí mà chúng ta hít thở hàng ngày. trong quá trình cháy thì Oxy quanh đám cháy sẽ tham gia phản ứng cháy. Có càng nhiều Oxy tham gia thì đám cháy càng trở lên mạnh hơn và hung hãn hơn..
Cái gì có thể tạo lên một đám cháy?
Như đã nói ở trên, cháy được tạo ra bởi ba yếu tố cần thiết (Nhiệt, Nhiên liệu và Oxy). Tuy nhiên chúng ta hãy nghĩ xem những yếu tố kia đến từ đâu nhé
- Cháy do nhiệt độ cao đủ sức đốt cháy một số chất như que diêm, dăm bào, gỗ (750800), khi hàn hơi, hàn điện, ...
- Nguyên nhân tự bốc cháy: gỗ thông 250, giấy 184, vải sợi hoá học 180,
- Cháy do tác dụng của hoá chất, do phản ứng hóa học: một vài chất nào đó khi tác dụng với nhau sẽ gây ra hiện tượng cháy.
- Cháy do điện: khi chất cách điện bị hư hỏng, do quá tải hay ngắn mạch chập điện, dòng điện tăng cao gây nóng dây dẫn, do hồ quang điện sinh ra khi đóng cầu dao điện, khi cháy cầu chì, chạm mach, ... Nguồn điện từ bất cứ đâu mà chúng ta thấy như được tạo ra bởi sét, điện sinh hoạt hàng ngày, máy phát điện, bình trữ điện hay các đường dây truyền tải điện..vv
- Cháy do ma sát tĩnh điện của các vật thể chất cháy với nhau, như ma sát mài, ... Sự ma sát của những vật chuyển động (trục quay, bánh đà, giây cua roa...vv)
- Cháy do tia bức xạ: tia nắng mặt trời khi tiếp xúc với những hỗn hợp cháy, nắng rọi qua những tấm thủy tinh lồi có thể hội tụ sức nóng tạo thành nguồn.
- Cháy do sét đánh, tia lửa sét.
- Cháy do áp suất thay đổi đột ngột: trường hợp này dễ gây nổ hơn gây cháy. Khi đổ nước nguội vào nước kim loại nóng chảy gây nổ; bởi vì khi nước nguội gặp nhiệt độ cao sẽ bốc hơi, tức khắc kéo theo tăng áp suất gây nổ. VD: Chất pH3 bình thường không gây nổ khi có oxy, nhưng khi hạ áp suất xuống lại gây ra nổ.
- Cháy do áp suất thay đổi đột ngột: trường hợp này dễ gây nổ hơn gây cháy. Khi đổ nước nguội vào nước kim loại nóng chảy gây nổ; bởi vì khi nước nguội gặp nhiệt độ cao sẽ bốc hơi, tức khắc kéo theo tăng áp suất gây nổ. VD: Chất pH3 bình thường không gây nổ khi có oxy, nhưng khi hạ áp suất xuống lại gây ra nổ.
- Cháy nổ. Trong công nghiệp hay dùng các thiết bị có nhiệt độ cao như lò đốt, lò nung, các đường ống dẫn khí cháy, các bể chứa nhiên liệu dễ cháy gặp lửa hay tia lửa điện có thể gây cháy, nổ.
- Rò rỉ của một số loại hóa chất: Một số loại hóa chất khi tiếp xúc với không khí hoặc tạp chất khác có sẵn quanh đó sẽ tạo ra nhiệt.
- Rò rỉ của một số loại hóa chất: Một số loại hóa chất khi tiếp xúc với không khí hoặc tạp chất khác có sẵn quanh đó sẽ tạo ra nhiệt.
- Nổ lý học: là trường hợp nổ do áp suất trong một thể tích tăng cao mà vỏ bình chứa không chịu nổi áp suất nén đó nên bị nổ.
- Nổ hoá học: là hiện tượng nổ do cháy cực nhanh gây ra (thuốc súng, bom, đạn, mìn, ... ).
Đám cháy được lan rộng ra như thế nào?
Khi đám cháy được phát ra tại một điểm nào đó, chúng sẽ nhanh chóng gia tăng nhiệt độ tại điểm đó đồng thờ nhiệt lượng sẽ lan truyền rất nhanh ra xung quanh đám cháy. Nhiệt lượng sẽ làm gia tăng nhiệt độ của các nguồn nhiên liệu quanh đó. Do nguồn Oxy luôn có sẵn trong không khí nên phản ứng cháy rất dễ dàng lan rộng ra. Hay nói một cách khác là đám cháy sẽ nhanh chóng lan rộng ra xung quanh. Nhiệt lượng càng cao (độ lớn của đám cháy), Nguồn Ôxy càng nhiều (tác động của gió) và nguồn nhiên liệu càng lớn thì đám cháy càng dữ dội.
Thế nào là quá trình nổ
Bản chất của quá trình nổ là sự gia tăng áp xuất độ ngột ở một không gian hạn chế. Đôi khi xảy ra nổ ở một vài đám cháy đó là do nguồn nhiên liệu cháy dồi dào. Đám cháy phát triển rất nhanh trong một khoảng thời gian cực ngắn. lúc này nhiệt độ tại tâm đám cháy tăng lên một cách nhanh chóng làm tăng áp xuất của điểm cháy lên - quá trình nổ xảy ra ngay lúc đó.
Làm thế nào để ngăn ngừa cháy nổ xảy ra?
Như chúng ta đã nói ở trên, muốn xẩy ra cháy thì phải hội đủ ba yếu tố (Nhiệt, nhiên liệu và Oxy). Việc ngăn ngừa cháy nổ được tiến hành đơn giản nhất là cách ly một trong ba yếu tố trên.
Do ôxy luôn tồn tại trong không khí, mà không khí thì có mặt khắp mọi nơi nên chúng ta hãy tập trung vào việc làm hạ nhiệt độ của môi trường và cách ly nguồn nhiên liệu.
- Không để ngọn lửa tiếp xúc với các nguồn nhiên liệu: Không hút thuốc, đốt nóng, hay hàn cắt nơi có có các chất dễ cháy.
- Luôn kiểm tra các chi tiết chuyển động của thiết bị, máy móc đề phòng sự gia nhiệt do ma sát tạo ra
- Không sử dụng quá tải cho các loại dây dẫn điện
- Trang bị các thiết bị bảo vệ quá tải cho nguồn điện
- Kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị điện thường xuyên
- Trang bị hệ thống chống sét.
- Sử dụng những vật liệu an toàn không gây lên tia lửa điện hoặc nhiệt
- Các kho chứa hàng, hóa chất luôn thông thoáng
- Thùng hàng, hoặc bồn chứa hóa chất phải được đậy nắp kỹ và kiểm tra thường xuyên
- Không để các chất có phản ứng trực tiếp gần nhau
- vv..
Làm thế nào để dập tắt đám cháy?
- Trước tiên Hoa sen vàng khuyên bạn không lên quá mạo hiểm với những đám cháy lớn hoặc đám cháy đang lan nhanh ra khu vực nguy hiểm (chất gây nổ vv). Hãy bảo vệ tính mạng của chính chúng ta trước khi nghĩ về đám cháy.
- Muốn dập tắt được đám cháy thì chúng ta một lần nữa phải làm giảm hoặc cách ly một trong ba yếu tố gây nên quá trình cháy (Nhiệt, Nhiên liệu và Ôxy)
- Thông thường các dụng cụ và vật liệu như cát, bột đá..nước, chăn mền ướt vv luôn được mọi người sử dụng vì chúng có sẵn hoặc dễ kiếm. Tuy nhiên với khoa học hiện đại ngày nay thì các bình chữa cháy, hoặc hệ thống chữa cháy được phát minh và đưa vào sử dụng rộng rãi trong cuộc sống. Những chất dùng cho việc chữa cháy thường là:
-1- CO2
-2- NaHCO3
-3- H2CO3
-4- Khí Helon
(khí này tác dụng rất tích cực trong việc dập cháy nhờ đặc tính phản ứng phân hạch nhằm khử hết Oxy trong không khí. Tuy nhiên hiện nay người ta đã cấm sử dụng ở nhiều nơi do chúng ảnh hưởng lớn tới tầng Ozôn của trái đất)
- Tùy vào đặc tính của từng đám cháy do nguồn nhiên liệu tham gia khác nhau mà người ta sử dụng các loại hóa chất hoặc phương tiện chữa cháy khác nhau. Chúng ta không thể dùng nước để ngăn cản đám cháy sinh ra từ nguồn điện hoặc dùng bột với các đám cháy gây ra bởi các loại hóa chất, hoặc xăng dầu.
# Và câu cuối cùng Hoa sen vàng muốn truyền đạt đến các quý khách là, Phòng chống vẫn là công tác tích cực và quan trọng nhất. Đừng cố mong chờ vào việc cứu chữa khi hiểm họa đã hình thành.
-- xem thêm: Giải pháp cân điện tử chống cháy nổ
